Πόσο αξιόπιστες είναι οι λιπομετρήσεις;

Σε αυτό το βίντεο, η Πηνελόπη Δουβόγιαννη, Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος μας μιλά για την αξιοπιστία των λιπομετρήσεων που εφαρμόζουν συνήθως στα γραφεία τους οι διαιτολόγοι.

 

Aπομαγνητοφώνηση βίντεο

Ουσιαστικά καμία μέθοδος ανάλυσης της σύστασης του σώματος δεν μετράει πραγματικά το λίπος. Γιατί για να μετρήσουμε το λίπος θα έπρεπε να διαμελίσουμε ένα σώμα και να αναλύσουμε χημικά τους ιστούς του. Και αφού αυτό δεν μπορούμε να το κάνουμε μετράμε κάποιον άλλο παράγοντα που μπορούμε και με βάση αυτό κάνουμε μία εκτίμηση για το ποσοστό λίπους στο σώμα.

Πόσο αξιόπιστες είναι οι λιπομετρήσεις;

Υπάρχουν διάφοροι μέθοδοι που μπορούμε να χρησιμοποιούμε για να εκτιμήσουμε το ποσοστό λίπους στο σώμα. Όπως είναι για παράδειγμα ή μέθος DEXA ή μέθοδος διπλής φωτονιακής απορρόφησης, η αξονική και μαγνητική τομογραφία και άλλες μέθοδοι οι οποίες λόγου του κόστους τους χρησιμοποιούνται κυρίως σε ερευνητικό επίπεδο και υπάρχουν και οι πιο απλές τεχνικές που χρησιμοποιούμε καθημερινά στην κλινική πράξη, όπως για παράδειγμα η μέθοδος της βιοηλεκτρικής εμπέδησης και οι δερματοπτυχές.

Μέθοδος βιοηλεκτρικής εμπέδησης 

Αν έχετε κάνει λιπομέτρηση, το πιο πιθανό είναι να έχετε κάνει με τη μέθοδο της βιοηλεκτρικής εμπέδησης. Τα μηχανήματα που εκτιμούν το λίπος με αυτό τον τρόπο διοχετεύουν ηλεκτρικό ρεύμα χαμηλής ενέργειας και αντίστασης στο σώμα μέσω ηλεκτροδίων. Έτσι, μπορεί να σας κολλήσουν ηλεκτρόδια στο χέρι και στα πόδια, ή να ανεβείτε με γυμνά πόδια σε μία ζυγαριά και μπορεί να πιάσετε και στα χέρια σας μεταλλικές λαβές.

Η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων με αυτή τη μέθοδο εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Καταρχήν είναι σημαντικό να έχετε ακολουθήσει τις οδηγίες που θα σας έχουν δωθεί πριν κάνετε τη μέτρηση, όπως για παράδειγμα να μην έχετε φάει και να μην έχετε πιει κάτι αρκετές ώρες πριν τη μέτρηση, να μην έχετε κάνει έντονη άσκηση, να έχετε εκκενώσει το έντερό σας και άλλα. Αν δεν έχετε τηρήσει αυτές στις οδηγίες τα αποτελέσματα θα έχουν μεγάλη απόκλιση από την πραγματικότητα.

Εάν λοιπόν έχετε ακολουθήσει πιστά τις οδηγίες, η ακρίβεια των αποτελεσμάτων εξαρτάται από τις εξισώσεις που χρησιμοποιεί η κάθε συσκευή για την εκτίμηση των συστατικών του σώματος. Το πρόβλημα είναι ότι τα περισσότερα μηχανήματα χρησιμοποιούν εξισώσεις στις οποίες δεν έχουν συμπεριληφθεί πολλά παχύσαρκα άτομα αλλά και ούτε πολλά πολύ γυμνασμένα άτομα. Έτσι αν ο δείκτης μάζας σώματός σας είναι από 16 μέχρι 34 τα αποτελέσματα που θα πάρετε θα είναι αρκετά κοντά στις πραγματικές τιμές. Αν όμως έχετε μεγάλο βαθμο παχυσαρκίας οι εξισώσεις θα υπερεκτιμήσουν το σωματικό νερό και τη μυική μάζα και θα υποτιμήσουν το λίπος. Ενώ αν είστε πολύ γυμνασμένοι θα υπερεκτιμηθεί το λίπος.

Δερματικές πτυχές

Με τη μέθοδο των δερματικών πτυχών γίνεται μέτρηση του υποδόριου λίπους σε διάφορα σημεία του σώματος με ειδικά δερματοπτυχόμετρα. Τα πιο συνηθισμένα σημεία που μετράμε είναι στον τρικέφαλο, στο δικέφαλο, στην ωμοπλάτη, στο λαγόνιο, στο στήθος, στην κοιλία και στο μηρό. Με βάση λοιπόν τα αποτελέσματα από τις μετρήσεις αυτές χρησιμοποιούμε διάφορες εξισώσεις για να εκτιμήσουμε το συνολικό λίπος στο σώμα.

Το πρόβλημα συνήθως με τις δερματοπτυχές είναι ότι απαιτούν μεγάλη δεξιότητα και εμπειρία. Οπότε είναι πού σημαντικό αυτός που σας κάνει τη μέτρηση να είναι σωστά εκπαιδευμένος. Στην περίπτωση λοιπόν που γίνει σωστά η μέτρηση τα αποτελέσματα είναι αρκετά αξιόπιστα, ιδιαίτερα σε άτομα με χαμηλά ποσοστά λίπους όπως είναι οι αθλητές. Στα παχύσαρκα άτομα από την άλλη είναι δύσκολο να εφαρμοστεί αυτή η μέθοδος και συνήθως υποτιμάτε το λίπος.

Μέτρηση λίπους με υπέρηχο

Μία νέα μέθοδος που χρησιμοποιούμε τα τελευταία χρόνια είναι ο υπέρηχος. Με τη μέθοδο γίνεται μία απεικόνιση των ιστών του σώματος και ουσιαστικά φωτογραφίζουμε το υποδόριο λίπος. Με αυτό τον τρόπο παίρνουμε πολύ καλά αποτελέσματα στη μέτρηση του τοπικού λίπους αλλά για το συνολικό λίπος τα αποτελέσματα δεν πάντα αξιόπιστα.