Ορθορεξία: σωστή διατροφή…στα άκρα

Στην εποχή της υπερβολικής πληροφόρησης σχετικά με την ποιότητα των τροφών παρατηρήθηκε η εμφάνιση μιας ακραίας διατροφικής συμπεριφοράς: της ορθορεξίας. Η ορθορεξία αφορά την παθολογική εμμονή με την υγιεινή διατροφή. Ο πάσχοντας αναλώνει μεγάλο μέρος της σκέψης του σχετικά με το πόσο «ορθές» είναι οι τροφές που πρόκειται να καταναλώσει, αλλά και δαπανά πολύ χρόνο όχι μόνο με σκέψεις αλλά και με την αναζήτηση και την προετοιμασία της τροφής αυτής. Αναπτύσσει μια ακραία επιλεκτικότητα στις τροφές του και ορίζει ο ίδιος τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογεί την «ορθότητα» των τροφών. Ο σκοπός δεν είναι η απώλεια βάρους αλλά η λήψη αγνής τροφής.

Ενώ για όλους τους ανθρώπους είναι ωφέλιμο να γνωρίζουν καλά τη σύσταση και την προέλευση της τροφής τους, η ορθορεξία προκύπτει όταν η ενασχόληση αυτή έχει επιπτώσεις. Έτσι, ο ορθορεξικός υφίσταται αρνητικές συνέπειες στην κοινωνική του ζωή, καθώς δε συμμετέχει σε γεύματα με άλλους, δε δέχεται κεράσματα, αρνείται να παραστεί σε εστιατόρια ή ταβέρνες για τα οποία δεν μπορεί να έχει τον έλεγχο της ποιότητας της τροφής που σερβίρεται. Η εμμονή αυτή οδηγεί σε αποξένωση και συγκρούσεις με τους γύρω, καθώς γίνεται επικριτικός σε διατροφικά θέματα. Επίσης η υπερβολική ενασχόληση του αφαιρεί νοητική ενέργεια αλλά και χρόνο από την επαγγελματική, προσωπική, οικογενειακή του ζωή. Σε ακραίες περιπτώσεις ο ίδιος ο οργανισμός του πάσχοντα εξαντλείται.

Ο όρος αυτός προτάθηκε από τον Bratman και η διαταραχή δεν ανήκει στις επίσημα αναγνωρισμένες από τα διαγνωστικά εγχειρίδια διαταραχές πρόσληψης τροφής. Έχει πολλά κοινά στοιχεία με την ψυχογενή ανορεξία και με την ψυχαναγκαστική διαταραχή και τον υποχονδριασμό. Το άτομο που πάσχει πλήττεται από χαμηλή αυτοεκτίμηση και από άγχος και έχει στιγματιστεί από εμπειρίες της ζωής του (π.χ. υπερβολικό έλεγχο) που του δημιουργούν μια αυξημένη τάση να ελέγχει τη ζωή του και να παίρνει ικανοποίηση από τον υπερβολικό αυτό έλεγχο.

Η ψυχολογική υποστήριξη που παρέχεται θα βοηθήσει το άτομο να εντοπίσει τα βαθύτερα αίτια της εμμονής του, να μάθει να διαχειρίζεται το άγχος του και να στρέφει τις σκέψεις του σε πιο λογικές και λιγότερο καταναγκαστικές νοητικές διεργασίες.

Δρ Καλλιόπη Εμμανουηλίδου, Ψυχολόγος

www.psycho-logos.net

βιβλίο: «Ψυχολογία της Διατροφής», εκδ.Μεταίχμιο